Nadciśnienie, cukrzyca i palenie papierosów w średnim wieku to trzy czynniki, które naukowcy z NYU Langone Health powiązali z istotnie mniejszą liczbą lat życia bez demencji. Badanie objęło dane ponad 12 tysięcy osób, a jego wyniki opublikowano w czasopiśmie Neurology Open Access 5 sierpnia.
Autorzy przeanalizowali związek między wybranymi schorzeniami i nawykami z okresu średniej dorosłości a późniejszym rozwojem demencji. Czynniki ryzyka oceniano, gdy uczestnicy mieli średnio 56 lat. Jak podkreślają badacze, ich celem nie było udowodnienie, że unikanie tych czynników bezpośrednio wydłuża okres bez demencji, a jedynie wskazanie zależności. Zaznaczają też, że czynniki zmierzono tylko raz, co jest ograniczeniem metodologicznym.
Mimo tych zastrzeżeń wnioski są jednoznaczne. Josef Coresh, starszy badacz i założyciel Optimal Aging Institute, powiedział, że wyniki przemawiają za tym, by aktywnie przeciwdziałać tym czynnikom w średnim wieku jako strategii ochrony zdrowia mózgu na ponad dekadę. Jak dodał, odkrywanie nowych sposobów opóźniania demencji ma kluczowe znaczenie, ponieważ 42 procent Amerykanów jest zagrożonych rozwojem tej choroby w dowolnym momencie po 55. roku życia.
Badanie wykazało również różnice między grupami. Kobiety statystycznie żyją dłużej bez demencji niż mężczyźni. Z kolei białe osoby badane miały więcej lat wolnych od demencji niż osoby czarnoskóre. Coresh zaznaczył, że redukcja ryzyka naczyniowego może przynieść korzyści wszystkim grupom, ale niektóre populacje, na przykład czarnoskórzy dorośli, mogą szczególnie skorzystać z ukierunkowanych działań profilaktycznych.
Autorzy podkreślają, że najważniejsze jest rzucenie palenia i uważne monitorowanie zdrowia naczyń krwionośnych od 48. roku życia. To konkretne wskazówki, które można wcielić w życie niezależnie od wieku. Regularne pomiary ciśnienia, kontrola poziomu cukru we krwi oraz unikanie papierosów to działania, które nie wymagają skomplikowanych przygotowań, a mogą mieć znaczenie dla kondycji mózgu w kolejnych dekadach.
Choć badanie nie daje gwarancji, że zmiana stylu życia całkowicie uchroni przed demencją, wpisuje się w rosnącą liczbę dowodów na to, że zdrowie układu krążenia przekłada się na zdrowie poznawcze. Dla czytelniczek oznacza to prosty przekaz: warto zadbać o ciśnienie, poziom cukru i rzucić palenie, zanim skończy się 50 lat. To inwestycja, która może zaprocentować w przyszłości.
3
