Spersonalizowana szczepionka mRNA na czerniaka, opracowana przez Merck i Modernę, zmniejsza ryzyko nawrotu choroby lub zgonu o 42 proc. w porównaniu z obecnie stosowanym leczeniem. To wynik badania klinicznego fazy 3, którego pełne dane zaprezentowano w Hiszpanii podczas konferencji Europejskiego Towarzystwa Onkologii Klinicznej (ESMO). Preparat, znany na razie pod nazwą intismeran, może trafić na rynek już w 2027 roku.
W badaniu wzięło udział 1137 pacjentów, u których usunięto chirurgicznie czerniaka, ale którzy byli w grupie wysokiego ryzyka nawrotu. Uczestnicy z grupy eksperymentalnej otrzymywali intismeran w połączeniu z infuzjami leku Keytruda, a grupa kontrolna — Keytrudę z placebo. Badanie trwało około roku, do momentu nawrotu choroby lub wystąpienia nieakceptowalnej toksyczności. Głównym punktem końcowym była przeżywalność wolna od nawrotu, czyli czas do ponownego pojawienia się nowotworu.
Szczepionka wykorzystuje technologię mRNA, tę samą, która stała się podstawą szczepionek przeciw COVID-19 firm Pfizer i Moderna. Dzięki temu można ją dopasować do indywidualnego profilu genetycznego nowotworu pacjenta, co pozwala skuteczniej walczyć z guzem niż tradycyjne, niespersonalizowane metody. «Przez dziesięciolecia leczenie nowotworów było w dużej mierze definiowane przez miejsce, z którego guz pochodzi» — napisała w ogłoszeniu profesor Georgina Long z Melanoma Institute Australia, główna autorka badania. «Wyniki badania klinicznego wspierają fundamentalnie nowe, zindywidualizowane podejście do leczenia usuniętego czerniaka... polegające na dostosowaniu terapii do unikalnego profilu mutacji guza pacjenta, aby wzmocnić odpowiedź immunologiczną przeciwnowotworową».
Wyniki badania zostały ujawnione wcześniej niż planowano. Po tym, jak w czwartek wyciekły do internetu, akcje Moderny spadły o około 15 proc., co skłoniło obie firmy do publikacji pełnych danych przed sobotnią konferencją onkologiczną. Wcześniej, w połowie sierpnia, akcje Moderny podwoiły swoją wartość po pierwszych sygnałach o sukcesie badania, a przed publikacją wyników osiągnęły poziom czterokrotnie wyższy niż w połowie roku. Inwestorzy ocenili wyniki jako rozczarowujące, choć naukowcy i przedstawiciele firm zachowali optymizm co do znaczenia badania dla przyszłości leczenia nowotworów.
«Od początku wierzyliśmy, że technologia mRNA może umożliwić opracowanie terapii przeciwnowotworowych dopasowanych do guza każdego pacjenta» — powiedział Stéphane Bancel, dyrektor generalny Moderny, w komunikacie prasowym. «Te wyniki umacniają nasze przekonanie, że mRNA może fundamentalnie zmienić sposób leczenia nowotworów».
Badanie koncentrowało się na czerniaku, najgroźniejszym nowotworze skóry, ale naukowcy sprawdzają już technologię mRNA pod kątem innych nowotworów zagrażających życiu, w tym raka płuc, piersi, prostaty, trzustki i mózgu. Wcześniej w tym roku opublikowano wstępne badanie kliniczne, w którym szczepionka mRNA wykazała obiecujące wyniki w leczeniu raka piersi. W mniejszym badaniu 10 z 14 pacjentek z agresywnym rakiem piersi pozostało wolnych od choroby i wykazało oznaki odporności po zastosowaniu spersonalizowanej szczepionki mRNA.
Szczepionka na czerniaka może zrewolucjonizować leczenie nowotworów skóry, choć jej droga do powszechnego stosowania wciąż wymaga dalszych badań i zatwierdzeń regulacyjnych. Jeśli wszystko pójdzie zgodnie z planem, preparat mógłby być dostępny w ciągu najbliższych dwóch lat.
2
