Zmiany klimatu sprawiają, że produkcja żywności staje się coraz trudniejsza, a jednocześnie rolnictwo samo w sobie pozostaje znaczącym źródłem emisji. Rolnicy mierzą się z niedoborem siły roboczej, rosnącymi kosztami i presją, by wycisnąć więcej z każdego hektara. Odpowiedzią mają być nowe technologie — od zautomatyzowanego pszczelarstwa i systemów AI ograniczających straty plonów oraz zużycie pestycydów, po narzędzia identyfikujące geny odpowiedzialne za bardziej odporne uprawy. Cztery z nich znalazły się wśród laureatów nagród Fast Company «Next Big Things in Tech» na 2026 rok.
Dla komercyjnych pszczelarzy monitorowanie tysięcy uli rozsianych na kilometrach pól to ogromne wyzwanie. Problem zdrowotny w ulu może pozostać niezauważony, bo fizycznie nie da się odwiedzić każdego z nich wystarczająco często. ROBI, zasilany energią słoneczną robot pszczelarski firmy Beewise, porusza się autonomicznie po elastycznych szynach umieszczonych między rzędami uli. Wykonuje zdjęcia każdej ramki, które oprogramowanie analizuje pod kątem zdrowia kolonii. W razie potrzeby dokarmia pszczoły i leczy choroby. Niektórzy z największych dostawców usług zapylania w USA zaczynają właśnie wdrażać to rozwiązanie.
Farmwave wykorzystuje kamery i sztuczną inteligencję do śledzenia strat ziarna w czasie rzeczywistym, aby rolnicy mogli na bieżąco korygować ustawienia ciągnika. Dzięki temu udaje się ograniczyć straty o trzy do ośmiu buszli na akr. Technologia działa na tabletach Dell Pro Rugged, zaprojektowanych do pracy w zakurzonych i wymagających warunkach polowych. Tysiące zdjęć rejestrowanych codziennie przez system AI jest przetwarzanych bezpośrednio na urządzeniu, co pozwala korzystać z niego w miejscach o ograniczonym lub zerowym zasięgu Wi-Fi.
Heritable Agriculture przyspiesza hodowlę roślin. Konwencjonalne metody są powolne — naukowcy mogą spędzić nawet dziesięć lat, próbując ustalić, który gen odpowiada za daną cechę. Startup wykorzystuje AI, by zidentyfikować kluczowe geny w 14–18 miesięcy. Spółka wydzieliła się z X, «fabryki moonshotów» Alphabetu, w 2024 roku po pięciu latach badań. Wykorzystuje uczenie głębokie i duże modele językowe do analizy danych roślinnych, w tym DNA i białek, wraz z danymi środowiskowymi o glebie i wodzie, aby tworzyć uprawy zoptymalizowane pod konkretną lokalizację i dostosowane do zmian klimatu. W jednym z projektów finansowanych przez Fundację Gatesa Heritable opracowuje rośliny odporne na suszę i upały dla Afryki Subsaharyjskiej.
Verdant Robotics ze swoją technologią SharpShooter montowaną na ciągnikach wykorzystuje AI, by kierować herbicyd bezpośrednio na chwasty, a nie na uprawy. Pozwala to zmniejszyć zużycie herbicydów nawet o 99 proc. System buduje żywą cyfrową kopię pola, obejmującą każdą roślinę uprawną i każdy chwast, i precyzyjnie traktuje niepożądane rośliny z dokładnością do milimetra. Gospodarstwa mogą zaoszczędzić setki tysięcy dolarów na robociźnie i stosować zabiegi w najodpowiedniejszych momentach, co przy obecnych niedoborach siły roboczej jest trudne. Okres zwrotu z inwestycji wynosi od sześciu do osiemnastu miesięcy. W jednym z badań plon przy wczesnych zbiorach wzrósł ponad dwukrotnie.
Wszystkie te rozwiązania łączy jedno: mają odpowiadać na realne wyzwania współczesnego rolnictwa, nie tylko w USA. Automatyzacja pszczelarstwa, redukcja strat plonów, szybsza hodowla odpornych odmian i precyzyjne stosowanie herbicydów to kierunki, które w najbliższych latach mogą trafić także do gospodarstw w Europie. Dla konsumentek oznacza to przede wszystkim stabilniejsze ceny i większą dostępność lokalnych produktów, a dla planety — mniejszą presję na środowisko.
2
